Przeskok do „pracy o równej wartości”

Dyrektywa 75/117/EWG dokonała pozornie technicznej, a w rzeczywistości fundamentalnej zmiany: rozszerzyła zasadę równej płacy z pracy „identycznej” na pracę „o równej wartości”. Wcześniej kobieta musiała wskazać konkretnego mężczyznę wykonującego dokładnie tę samą pracę. Po 1975 roku mogła porównać swój zawód z innym, uznanym za równie wartościowy — nawet jeśli nazywał się inaczej.

Jedno orzeczenie, które zmieniło prawo UE

Za przełomem stała belgijska prawniczka Éliane Vogel-Polsky, która dostrzegła potencjał art. 119 Traktatu Rzymskiego. To doprowadziło do sprawy Defrenne v. SABENA (1976): stewardessa Gabrielle Defrenne pozwała linię lotniczą za niższą płacę i wcześniejszy wiek emerytalny niż mężczyźni na porównywalnych stanowiskach. Trybunał orzekł, że art. 119 ma „bezpośredni skutek” — obywatele mogą powoływać się na niego bezpośrednio przed sądami krajowymi.

Najgłębsza część luki bierze się z niedowartościowania

Dlaczego „równa wartość” jest tak ważna także w przypadku dyskryminacji krzyżowej? Bo najgłębsza część luki wynika z segregacji zawodowej i systemowego niedowartościowania zawodów zdominowanych przez kobiety. Przeglądowe badanie Blau i Kahn (2017) wskazuje segregację jako jeden z głónwych składników luki. Analizy „comparable worth” (Levanon, England, Allison, 2009) pokazały efekt przyczynowy: gdy zawód się „feminizuje”, jego płace spadają — mimo porównywalnych kwalifikacji.

W skali globalnej wątek ten łączy płeć z klasą i pochodzeniem. Międzynarodowa Organizacja Pracy szacuje globalną lukę na około 20%, a znaczną jej część przypisuje niedowartościowaniu pracy opiekuńczej — wykonywanej na całym świecie głównie przez kobiety, często migrantki. „Równa wartość” pozostaje najtrudniejszym i najważniejszym pytaniem tej historii: nie „czy płacimy tyle samo za to samo”, lecz „czy uczciwie wyceniamy pracę, która wygląda inaczej”.

Równa płaca za tę samą pracę to za mało. Zmierz pracę o równej wartości.

Porównaj stanowiska według rzeczywistej wartości pracy, nie według nazw. Zobacz, gdzie „kobiece” zawody są niedowartościowane. Skorzystaj z Tour Pass i policz swoją lukę skorygowaną w 5 minut.

Czytaj dalej: Akt IV · UE 2006— odwrócenie ciężaru dowodu i dokumentacja. →

_{Dane i badania}

_{• Dyrektywa 75/117/EWG; art. 119 Traktatu Rzymskiego; Defrenne v. SABENA (43/75, 1976).
‍• Blau, Kahn, Journal of Economic Literature, 2017.
‍• Levanon, England, Allison, Social Forces, 2009 (spadek płac wraz z feminizacją zawodu).
‍• ILO, „Global Wage Report” — globalna luka płacowa na poziomie ok. 20%.}

_‍