Jawność płac — narzędzie, które zamyka lukę płacową

Dyrektywa 2023/970/UE była odpowiedzią na niewygodną obserwację: unijna luka tkwiła przez dekadę na poziomie około 13% (według Eurostatu w 2024 roku wyniosła 11,1%). Projekt, prowadzony przez komisarz Helenę Dalli, sprawozdawczynię Evelyn Regner oraz komisarza Nicolasa Schmita, powstał także pod presją organizacji kobiecych po fali #MeToo.

Radykalne  zmiany, twardy termin

Obowiązek podawania widełek w ogłoszeniach, prawo pracownika do informacji o medianie na porównywalnych stanowiskach, raportowanie luki (firmy 250+ co rok, 100–249  co trzy lata), obowiązkowa wspólna ocena wynagrodzeń przy luce powyżej 5%, której pracodawca nie potrafi uzasadnić, oraz odwrócony ciężar dowodu i odszkodowanie bez górnego limitu. Kraje powinny wdrożyć dyrektywę do 7 czerwca 2026 roku.

Dlaczego  jawność działa

Analiza duńskiej ustawy o ujawnianiu danych płacowych (Bennedsen, Simintzi, Tsoutsoura, Wolfenzon, 2022) wykazała spadek luki o około jedną ósmą —  głównie dzięki spowolnieniu tempa wzrostu płac mężczyzn. Badanie kanadyjskich przepisów ujawniających pensje na uczelniach (Baker i in., 2023) również  odnotowało spadek tej luki. Transparentność osłabia indywidualną siłę przetargową i spłaszcza nieuzasadniony rozrzut płac.

Najciekawszy jest kierunek, do którego to zmierza. Jawność obnaża każdą różnicę, której nie da się wytłumaczyć — nie tylko płciową. Brazylia wymaga już raportowania w podziale na płeć, rasę i pochodzenie, a dyrektywa UE wymaga analizy dyskryminacji krzyżowo. Polskie dane to potwierdzają: w badaniu Levelly.ai i  Experience Institute (N=1050, styczeń 2026) dyskryminację ze względu na wiek wskazało 43% pracowników — więcej niż ze względu na płeć. Tak domyka się  sześćdziesięcioletnia droga: od „tej samej pracy” do „pracy o tej samej  wartości”. Następny przystanek jest już widoczny.

_{Dane i badania:}

_{• Dyrektywa  2023/970/UE (wdrożenie do 7 czerwca 2026).
• Eurostat — nieskorygowana luka w UE: 11,1% (2024).
• Bennedsen, Simintzi, Tsoutsoura, Wolfenzon, Journal of Finance,  2022.
• Baker i in., American Economic Journal: Applied Economics, 2023.
• Levelly.ai /  Experience Institute, N=1050, 2026 (43% wskazań dyskryminacji ze względu na  wiek).}

Jawność obnaża  każdą różnicę, której nie da się wytłumaczyć. Sprawdź swoją, zanim zrobi to ktoś inny. Policz lukę na stanowiskach, przygotuj dokumentację pod próg 5% i wejdź w erę jawności przygotowany. Skorzystaj z Tour Pass — oferta ważna tylko do 31.10.2026 r.

Czytaj dalej:  Podsumowanie cyklu — jak funkcje platformy odpowiadają kolejnym aktom prawnym.

‍

‍